मुंबई - कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांच्या (Onion Farmers) बाबतीत सध्या राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळातून एक मोठी आणि खळबळजनक ताज्या बातम्या (Latest News) समोर येत आहे. "शेतकऱ्यांच्या कांद्याला चांगला दर (Onion Price) देण्याच्या नावाखाली सरकार त्यांची फसवणूक करत आहे.
वाढणारे भाव पाडण्यासाठीच हा बफर स्टॉक (Buffer Stock) केला जातोय, त्यामुळे शेतकऱ्यांनी 'नाफेड' (NAFED) किंवा 'एनसीसीएफ' (NCCF) ला आपला कांदा अजिबात विकू नये!" असं थेट आणि आक्रमक आवाहन स्वतंत्र भारत पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष व ज्येष्ठ शेतकरी नेते अनिल घनवट यांनी प्रसिद्धी पत्रकाद्वारे केलं आहे.
या खरेदीच्या नावाखाली बाजार समितीत (Market Yard / APMC) मोठा घोटाळा सुरू असल्याचा गंभीर आरोपही त्यांनी केला असून, थेट मुख्यमंत्र्यांना याबाबत निवेदन पाठवून कांदा खरेदीचा निर्णय रद्द करण्याची मागणी केली आहे.
'१२३५ रुपये' हा दर की शेतकऱ्यांची थट्टा? केंद्र सरकारने दोन लाख टन कांदा खरेदी करण्याची घोषणा केली असून, महाराष्ट्रात हा कांदा १२३५ रुपये प्रति क्विंटल (Per Quintal) दराने खरेदी केला जाणार आहे. मात्र, अनिल घनवट यांनी या कांदा दरावर (Onion Rate) तीव्र आक्षेप घेतला आहे.
त्यांनी मांडलेले महत्त्वाचे मुद्दे खालीलप्रमाणे:
- उत्पादन खर्च जास्त (High Production Cost): शेतकऱ्याला एक क्विंटल कांदा पिकवण्यासाठी किमान २००० रुपये खर्च येतो. त्यात कांदा साठवणुकीचा खर्च (Onion Storage Cost) प्रति किलो ५ रुपये वेगळा असतो.
- फक्त भाव पाडण्याचा डाव: पुढील महिन्यात कांद्याचे दर वाढण्याची शक्यता आहे. हे वाढणारे दर नियंत्रित ठेवण्यासाठी (म्हणजेच पाडण्यासाठी) सरकार हा बफर स्टॉक करत आहे, असा स्पष्ट आरोप घनवट यांनी केला आहे.
- शेतकऱ्यांचं नुकसान: निर्यातक्षम दर्जाचा कांदा (Export Quality Onion) कवडीमोलाने खरेदी करून, पुढे जेव्हा खुल्या बाजारात (Open Market) भाव वाढतील, तेव्हा हाच कांदा बाजारात ओतून शेतकऱ्यांचे हक्काचे पैसे पाडले जातील.
अनिल घनवट यांनी नाफेड आणि एनसीसीएफ मार्फत होणाऱ्या खरेदी प्रक्रियेवर अत्यंत गंभीर आणि खळबळजनक आरोप केले आहेत. त्यांच्या मते, या खरेदीत अधिकारी आणि व्यापाऱ्यांची मोठी टोळी सक्रिय असते.
कसा होतो कथित घोटाळा? "खुल्या बाजारात भाव वाढले की, ही टोळी शेतकऱ्यांकडून १२३५ रुपयांत घेतलेला चांगला कांदा व्यापाऱ्यांना विकून टाकते आणि सरकारच्या गोदामात निकृष्ट, खराब कांदा जमा करते. अनेकदा तर प्रत्यक्ष खरेदी न करता फक्त कागदावर व्यवहार दाखवून पैसे लाटले जातात. यात नाफेड, एनसीसीएफ चे अधिकारी, काही पुढारी, व्यापारी आणि शासकीय अधिकारी सामील असतात," असा थेट हल्ला घनवट यांनी चढवला आहे.
शेतकऱ्यांना 'बहिष्कार' टाकण्याचे आवाहन! सध्या तीव्र तापमानामुळे कांदा खराब होण्याची भीती आहे आणि शेतकऱ्यांचा साठवणूक खर्चही वाढत आहे. परंतु, पुढील काही महिन्यांत कांद्याला चांगला भाव मिळण्याची खात्री असल्याने, शेतकऱ्यांनी या सरकारी खरेदीवर पूर्णपणे बहिष्कार टाकण्याचे आंदोलन (Protest / Boycott) करावे, असे आवाहन अनिल घनवट यांनी केले आहे.
आता या आक्रमक भूमिकेनंतर सरकार कांदा खरेदीच्या दरात सुधारणा करणार की शेतकरी खरोखरच या खरेदीकडे पाठ फिरवणार? याकडे संपूर्ण महाराष्ट्रातील कांदा उत्पादकांचे (Maharashtra Onion Growers) लक्ष लागले आहे.
